Ogród ekologiczny

oczko wodne w ogrodzie ekologicznymOgród ekologiczny to swego rodzaju powrót do natury. Chociaż "ogród" z założenia kojarzy się z roślinami i ekologią, to wiele współczesnych ogrodów mocno ujarzmia naturę. Równe rzędy roślin i nisko przystrzyżona trawa w naturze nie występują.

W ogrodzie ekologicznym czyli biocenotycznym, przyroda rządzi się swoimi prawami.Taki ogród przypomina ukwiecone łąki i dzikie zakątki. W ich naturalny rytm życia jest wpisane ludzkie siedlisko. W takich ogrodach próżno szukać wypielęgnowanej murawy i regularnych kwiatowych rabat.
Ogrody biocenotyczne, czasami nazywane również naturalistycznymi, wywodzą się nie tylko z modnych trendów ekologicznych, lecz również z założeń projektowania funkcjonalnego.
Środowisko wokół domu, które odwzorowuje naturę wymaga mniejszej ilości zabiegów pielęgnacyjnych, niż tradycyjny ogród. Ogrody ekologiczne projektuje się w taki sposób, by natura radziła sobie w jak największym stopniu sama - nie musimy w nim regularnie kosić trawnika, kopać i odchwaszczać rabat, ani opryskiwać roślin. Nie oznacza to, że ogród ekologiczny przypomina dzikie, zarośnięte chaszcze. To starannie przemyślany i drobiazgowo zaprojektowany ekosystem, jednak główne nakłady pracy ponosimy na etapie zakładania takiego ogrodu.
Ogród ekologiczny wymaga starannego zaplanowania, tak jak każdy inny powinien mieć wydzielone strefy funkcjonalne. Mogą być one bardziej zgeometryzowane lub całkiem naturalistyczne. Efektownymi elementami ogrodu naturalistycznego są oczka wodne, potoki, sadzawki, czy źródełka. Nie są elementem nieodzownym, jednak wspomagają funkcjonowanie niewielkiego, zamkniętego ekosystemu jakim jest ogród biocenotyczny. Woda charakteryzuje się bowiem dużą pojemnością cieplną, co sprawia, że oczko wodne korzystnie wpływa na mikroklimat niwelując w pewnym zakresie różnice temperatur w swoim otoczeniu oraz powodując cyrkulację powietrza. Jeśli chcemy mieć w ogrodzie biocenotycznym miejsce do kąpania, nie będzie to basen oczyszczany chemicznie, a rządzący się prawami natury staw kąpielowy.

Ogród a myślenie ekologiczne

Decydując się na ogród biocenotyczny warto pamiętać, że jest to sposób na odpoczynek, związany bezpośrednio z myśleniem ekologicznym. W ogrodzie szybko pojawią się owady i drobne zwierzęta, a przestrzeń wypełni się śpiewem ptaków, cykaniem pasikoników i rechotem żab. W ogrodzie biocenotycznym, z założenia interwencje człowieka powinny być ograniczone do minimum. Zgodnie z zasadami ekologii nie używa się środków chemicznych, nawozów, nie usuwa przypadkowo rosnących roślin. Szkodniki zwalczane są przez ich naturalnych wrogów. Taki ogród to propozycja niekoniecznie dla osób, które lubią mieć wszystko pod kontrolą.życie w ogrodzie ekologicznym
Zaletą ogrodu biocenotycznego jest możliwość włączenia gospodarstwa domowego w życie ogrodu. Zamiast wyrzucać odpadki organiczne do kosza na śmieci, wystarczy przeznaczyć je na kompost – posłużą do nawożenia ogrodu. Wodę z domowych ścieków, oczyszczonych w porośniętym trzciną stawie (glebowo-korzeniowej oczyszczalni biologicznej), można wykorzystać do podlewania ogrodu, czy zasilania oczka wodnego.

Naśladowanie natury

Do ogrodu ekologicznego powinniśmy wybrać odpowiednie materiały i rośliny. Do utwardzenia planowanych przejść można wykorzystać materiały naturalne - łupki, kamienie, żwir, stare cegły, itp. Oczka wodne buduje się standardowo – stosując izolację wykopów z folii hydroizolacyjnej.  W takim oczku możemy zastosować pompy wymuszających obieg wody, tworzyć kaskady, albo wodospady. Jednak powinniśmy pamiętać, żeby oczka wodne jak najbardziej przypominały naturalne zbiorniki.

kwitnąca łąka zamiast trawnika

W ogrodzie ekologicznym powinno powstać jak najwięcej zróżnicowanych siedlisk. W naturze rośliny nie rosną w sposób uporządkowany, a przypadkowy zależnie od mikroklimatu w danym miejscu, jednak całość tworzy spójny obraz. Podobnie należy projektować ogród biocenotyczny.
Szczególnie ważne są w nim drzewa i krzewy. Powinny one należeć do rodzimych w danym miejscu gatunków - takie będą najsilniejsze i zapewnią odpowiednią ochronę i stabilność ekosystemu. Pozostałe nasadzenia powinno się dobierać w zależności od warunków panujących w danej części ogrodu, takich jak ukształtowanie terenu, nasłonecznienie, wilgotność.
O zróżnicowanie rzeźby terenu możemy zadbać sami, kształtując pagórki i zagłębienia. W zagłębieniach terenu dobrze rozwijają się roślinny lubiące wilgoć, w miejscach podmokłych (na podłożu torfowym) dobrze będą czuć się rośliny charakterystyczne dla torfowisk. W miejscu suchym i słonecznym można stworzyć wrzosowisko.
W takich naturalnych siedliskach dobrze też rosną rośliny o wysokiej odporności na suszę stosowane do nasadzeń na zielonych dachach ekstensywnych – rozchodniki, macierzanki, trawy. Zacienione brzegi oczek wodnych można obsadzać paprociami, a zamiast trawnika założyć wymagającą koszenia jedynie dwa razy do roku łąkę, kwitnącą od przedwiośnia do pierwszych przymrozków. Możemy na niej zasadzić przebiśniegi, krokusy, maki, rumianki, stokrotki, czy koniczyny. Słowem – projektując ogród biocenotyczny najlepiej naśladować naturę.

Czytaj więcej o projektach ogrodów na portalu e-ogrodek.pl